hồi ức về người lãnh đạo Chính phủ thời kỳ đầu đổi mới, hội nhập, cố Thủ tướng Phan Văn Khải, ông trần Đức Nguyên, nguyên Trợ lý đặc thù của Thủ tướng, Trưởng Ban nghiên cứu của Thủ tướng xúc động chia sẻ với Dân trí.
Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải (1933 - 2018) được xem là người kỹ trị, sắp dân và trọng công ty.
Thưa ông, người ta nhắc phổ thông tới vai trò của ông Khải ở xây dựng Luật tổ chức và tăng trưởng kinh tế ổn định, ông mang thể san sẻ những thẩm định của mình đối có đường lối chính sách, cách làm của cố Thủ tướng?
- từ khi ông Khải là Phó Thủ tướng phụ trách kinh tế dưới thời Thủ tướng Võ Văn Kiệt, các cuộc gặp gỡ của ông ấy với những người làm cho kinh tế, công ty đã luôn diễn ra và từ Đó khiến các chính sách, quyết sách của Chính phủ ra đời sau Đó rất đúng và trúng.
tới lúc ông Võ Văn Kiệt rời nhiệm sở, thì ông Phan Văn Khải đã thực hành rất khả quan vai trò gặp gỡ công ty rồi. Ngay từ thời gian đầu lúc ngồi vào cái ghế Thủ tướng ông đấy đã mời cả 1 số nhà kỹ thuật để lắng tai quan điểm của những doanh nghiệp.
Ngay sau chậm tiến độ, thấy mang quá rộng rãi khó khăn, vướng mắc trong chính sách tăng trưởng được các chuyên gia, đơn vị nêu ra, ông Khải chỉ đạo việc xây dựng Luật tổ chức. Luật xây dựng, trình Quốc hội và sở hữu hiệu lực trong khoảng năm 2000.
Luật doanh nghiệp mang mấy điểm mới mà ông Khải là người trước nhất đưa ra là quần chúng được phép làm cho mọi thứ mà luật pháp ko cấm. Công chức chỉ được khiến cho những thứ mà Nhà nước cho phép.
Tư tưởng này hoàn toàn mở cửa bởi trước đây dân muốn làm gì, nhất là kinh doanh phải đủ mọi phép tắc, lệ luật tới nỗi khổ không khiến được.
đặc thù, thời ông Khải, Chính phủ đã chỉ đạo khiến cho kiêm quyết việc tiền kiểm vững mạnh hậu kiểm và đặc biệt là cắt bỏ giấy phép con làm doanh nghiệp hồ hởi, nền kinh tế sở hữu nhiều động lực sau mở cửa, bước vào giai đoạn vững mạnh rất tốt.
Để thực hiện các chính sách vừa mới vừa mở, thời đấy vững chắc lực cản tư duy và bộ máy là rất lớn, vậy nguyên Thủ tướng và các cùng sự của ông đã khiến gì để Luật đi vào cuộc sống, thay nếp nghĩ, đổi cách thức nhìn, thưa ông?
- Sau khi vun đắp Luật doanh nghiệp, để kiểm tra chính bộ máy của Chính phủ, ông Khải cho lập luôn Tổ công tác đặc biệt. Nhóm nòng cốt là Bộ Kế hoạch và đầu tư, Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), Ban Nghiên cứu của Thủ tướng và Phòng thương nghiệp và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)... Là những nơi đóng góp nhiều vai trò và sức ảnh hưởng nhất đối sở hữu cải cách sau này.
bắt đầu từ ban hành Luật và đi vào cuộc sống, năm nào Thủ tướng cũng gặp lại các doanh nghiệp. Kết quả của việc đổi mới trục đường lối chính sách thế nào thì họ kể thẳng. Bên cạnh đó ông Khải cũng là người lúc đi công tác ở nước ngoài thường kéo đa dạng công ty đi.
Ra được một văn bản Luật là tiền đề cho những bộ luật tiếp theo và những chính sách sau này, Ban Nghiên cứu và tư nhân ông đã từng có đánh giá định lượng để đo lường được kết quả hay không?
- sắp 20 năm rồi tôi vẫn nhớ, thời kì khi ông Phan Văn Khải khiến cho Thủ tướng, nền kinh tế có một bước lớn mạnh rất hơi. Đóng góp cho sự tăng trưởng của nền kinh tế 16 năm trong khoảng năm 1991 tới 2006 (từ khi ông Khải làm Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Phó Thủ tướng) tới khi ông Khải rời nhiệm sở), với 8 năm GDP tăng trên 8%, 3 năm GDP lớn mạnh trong khoảng 7-8% và 2 năm GDP là 6-7%/năm.
tương tự, tăng trưởng trên 7% là khoảng 13 năm, đương nhiên công đoạn ông Khải khiến cho Phó Thủ tướng, thì ông chẳng hề là người ra quyết định chính, nhưng càng về sau này khi Thủ tướng Võ Văn Kiệt chuẩn bị về hưu thì ông Khải đã được giao "làm quen" với đa dạng chính sách kinh tế và với những tham mưu kịp thời để Chính phủ ra quyết sách đúng.
16 năm nói từ khi ông Khải vào khiến Chính phủ, tới 1 nửa số năm trên 8%, hẳn nhiên chậm tiến độ ở thời điểm này Chính phủ đã lo xây dựng các chính sách, văn bản, những quy định pháp luật để tạo điều kiện cho DN, ổn định kinh tế vĩ mô giúp xây dựng nền tảng vững chắc.
quá trình ông Khải lãnh đạo Chính phủ cũng là thời kỳ chỉ số giá sử dụng ổn định ở mức phải chăng nhất. CPI từ 5% đến 8% chỉ trong hai năm, còn lại là tất cả những năm đều duy trì ở ngưỡng dưới 5%. Như vậy, lớn mạnh cao nhưng lạm phát phải chăng, nền kinh tế bước đầu hội nhập đã giữ được ở mức tương đối ổn định; chăm lo pháp luật, chính sách vĩ mô được vun đắp, ổn định kinh tế và chăm lo lớn mạnh kết cấu cơ sở.
Là người trực tiếp tham gia gần như vào trả lời chính sách cho Thủ tướng trên cương vị Trưởng Ban Nghiên cứu Thủ tướng, ông giám định như thế nào về kết quả chính sách được ban hành khi ấy, sở hữu thực thụ hiệu quả hay không?
- Luật đơn vị mới xây dựng thương hiệu nhưng văn bản dưới luật làm rất gọn, sau ngừng thi côngĐây có Tổ công tác đến những Bộ bàn thảo lúc ý kiến ko hợp nhất thì Con số Thủ tướng, ông Khải quyết ngay là loại giấy phép nào.
Sau thời khắc ngừng thi côngĐây sự lớn mạnh của DN tư nhân với định hướng và tuyến phố hơi rõ nét. Chính do đó mà hy vọng của Thủ tướng Phan Văn Khải là có thể ngay trong khoảng năm 2010, chúng ta sẽ đạt mục tiêu với 1 triệu công ty rồi.
quá trình đất nước mới bước ra khỏi cấm vận, mở cửa hội nhập vốn trong nước không được bao lăm, Chính phủ lấy khẩu hiệu "Nhà nước và dân chúng cộng làm" và cho tới hiện nay khẩu hiệu ấy vẫn hoàn toàn đúng, những việc DN chẳng thể tự lo được mà phải với Nhà nước viện trợ.
1 điều mà chúng tôi biết là thời gian khi lãnh đạo Chính phủ, ông Khải đã sớm phát hiện nền kinh tế chính yếu vững mạnh theo chiều rộng, vững mạnh dựa vào tài nguyên, vốn; phần dựa vào năng suất cần lao, con người còn kém. Ngoài ra, phấn đấu để chuyển đổi mô phỏng tăng trưởng thời ông Khải chưa làm được phổ quát.
